«Türkmennebit» döwlet konserniniň Seýdiniň nebiti gaýtadan işleýän zawodynda şu ýylyň ýanwar — iýun aýlarynda 12 müň 700 tonna nebit ýol bitumy öndürildi. Bu görkeziji geçen ýylyň degişli döwründe öndürilen 12 müň 400 tonnadan 2,4 göterim köpdür. Şeýlelikde, hasabat döwründe bitum önümçiliginiň möçberi 300 tonna artdy, bu bolsa kärhananyň durnukly işleýändigini görkezýär.

Zawod Dänew etrabynyň Seýdi şäherinde ýerleşýär we Türkmenistanyň gündogar sebitinde nebiti gaýtadan işleýän esasy merkezleriň biri bolup durýar. Kärhana Amyderýanyň çep kenarynda, Türkmenabat şäherinden demirgazyk-günbatara tarap takmynan 80 kilometr uzaklykda ýerleşýär.

Kärhanada üç sany esasy tehnologiki desga hereket edýär: kuwwaty ýylda 6 million tonna bolan, nebiti ilkinji gaýtadan işleýän ELOU-AWT-6 desgasy, kuwwaty ýylda 500 müň tonna göni distillýasiýa benzinine barabar bolan LÇ 35-11/500 katalitik riforming desgasy, şeýle hem ýol bitumyny öndürýän ýörite desga. Bitum desgasynyň taslama kuwwaty ýylda 37 müň 200 tonna barabardyr; şol ýerde agyr we ýeňil wakuum gazoýly hem öndürilýär.

Nebit ýol bitumy ýol gurluşygynyň esasy serişdeleriniň biridir: ol mineral materiallary berk baglanyşdyrýan önüm hökmünde asfalt-beton garyndysynyň düzüminde ulanylýar. Bitumyň hili ýol örtüginiň berkligine, onuň ulag ýüküne, ýokary hem-de pes temperaturalaryň üýtgemegine we çyglylygyň täsirine durnuklylygyna gönüden-göni täsir edýär.

Seýdiniň nebiti gaýtadan işleýän zawodynyň taryhy geçen asyryň ikinji ýarymynda başlandy: kärhananyň gurluşyk ýeri 1965-nji ýylda kesgitlenildi, zawodyň özi bolsa 1989-njy ýylyň 2-nji noýabrynda ulanylmaga berildi — şol gün ilkinji nebit önümi alyndy. Garaşsyzlyk ýyllarynda kärhanada ýerli uglewodorod känleriniň — Ýaşyldepäniň, Gazojagyň we beýlekileriň — nebiti hem-de gaz kondensaty gaýtadan işlenip başlandy.

Häzirki wagtda zawodda bitumdan başga-da A-80, A-92 we A-95 kysymly awtomobil benzinleri, dizel ýangyjy, mazut, ekstraksion benzin we suwuklandyrylan gaz öndürilýär.